{"id":64,"date":"2026-07-15T14:19:42","date_gmt":"2026-07-15T14:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/?post_type=product&#038;p=64"},"modified":"2026-07-23T11:59:36","modified_gmt":"2026-07-23T11:59:36","slug":"sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/","title":{"rendered":"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei"},"content":{"rendered":"<p class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"369\" data-end=\"498\"><strong data-start=\"369\" data-end=\"498\">Come si organizza in modo strutturato, sicuro e documentabile l\u2019apertura al pubblico di un ambiente archeologico sotterraneo?<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"500\" data-end=\"638\">Il <strong data-start=\"503\" data-end=\"599\">SOVAS \u2013 Standard Operativo per la Gestione delle Visite in Ambienti Archeologici Sotterranei<\/strong> nasce per rispondere a questa domanda.<\/p>\n<p data-start=\"640\" data-end=\"1014\">Gli ambienti archeologici sotterranei presentano caratteristiche che li rendono profondamente diversi dai normali siti visitabili in superficie. Accessi, illuminazione, microclima, caratteristiche strutturali, difficolt\u00e0 di evacuazione, gestione dei gruppi, comunicazioni, tutela del patrimonio e procedure di emergenza richiedono un approccio specifico e multidisciplinare.<\/p>\n<p data-start=\"1016\" data-end=\"1271\">Le norme esistenti disciplinano molti dei singoli aspetti coinvolti, ma <strong data-start=\"1088\" data-end=\"1270\">non esiste un unico modello operativo capace di accompagnare, passo dopo passo, l\u2019intero processo di progettazione e gestione della visita in un ambiente archeologico sotterraneo<\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"1273\" data-end=\"1345\">Il SOVAS \u00e8 stato sviluppato proprio per colmare questo spazio operativo.<\/p>\n<p data-start=\"1347\" data-end=\"1683\">Nato dall\u2019esperienza maturata da <strong data-start=\"1380\" data-end=\"1463\">Sotterranei di Roma in oltre venticinque anni di attivit\u00e0 negli ambienti ipogei<\/strong>, il SOVAS raccoglie in un unico sistema metodologie, criteri, procedure e strumenti per affrontare in maniera organica tutte le fasi necessarie alla gestione della fruizione pubblica di un sito archeologico sotterraneo.<\/p>\n<p data-start=\"1685\" data-end=\"1727\">Non \u00e8 semplicemente un manuale da leggere.<\/p>\n<p data-start=\"1729\" data-end=\"1959\">\u00c8 un <strong data-start=\"1734\" data-end=\"1770\">sistema operativo di riferimento<\/strong> per chi deve analizzare un sito, progettare un percorso di visita, individuare i rischi, organizzare il personale, gestire i visitatori, predisporre le procedure e affrontare le emergenze.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"1xm9rx7\" data-start=\"1961\" data-end=\"1979\">A chi \u00e8 rivolto<\/h2>\n<p data-start=\"1981\" data-end=\"2137\">Il SOVAS \u00e8 pensato per chiunque abbia la responsabilit\u00e0 di <strong data-start=\"2040\" data-end=\"2127\">progettare, organizzare o gestire la fruizione di ambienti archeologici sotterranei<\/strong>, tra cui:<\/p>\n<ul data-start=\"2139\" data-end=\"2569\">\n<li data-section-id=\"1hfzo9o\" data-start=\"2139\" data-end=\"2176\">enti pubblici e istituti culturali;<\/li>\n<li data-section-id=\"1buyh2d\" data-start=\"2177\" data-end=\"2207\">musei e parchi archeologici;<\/li>\n<li data-section-id=\"12koqso\" data-start=\"2208\" data-end=\"2256\">amministrazioni e proprietari di siti storici;<\/li>\n<li data-section-id=\"171ycfb\" data-start=\"2257\" data-end=\"2330\">associazioni e organizzazioni che gestiscono visite in ambiente ipogeo;<\/li>\n<li data-section-id=\"11l8lqo\" data-start=\"2331\" data-end=\"2369\">cooperative e imprese specializzate;<\/li>\n<li data-section-id=\"y6kil6\" data-start=\"2370\" data-end=\"2415\">archeologi, speleologi e speleo-archeologi;<\/li>\n<li data-section-id=\"s0h2hm\" data-start=\"2416\" data-end=\"2457\">responsabili della sicurezza e tecnici;<\/li>\n<li data-section-id=\"1200t8w\" data-start=\"2458\" data-end=\"2493\">universit\u00e0 e istituti di ricerca;<\/li>\n<li data-section-id=\"y32gs2\" data-start=\"2494\" data-end=\"2569\">professionisti coinvolti nella valorizzazione del patrimonio sotterraneo.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2571\" data-end=\"2846\">Pu\u00f2 essere applicato a <strong data-start=\"2594\" data-end=\"2738\">criptoportici, gallerie archeologiche, cisterne, acquedotti, cave storiche, catacombe, ambienti ipogei monumentali, reti di servizio antiche<\/strong> e, pi\u00f9 in generale, agli ambienti sotterranei di interesse storico e archeologico destinati alla fruizione.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"yn0azn\" data-start=\"2848\" data-end=\"2877\">Perch\u00e9 acquistare il SOVAS<\/h2>\n<p data-start=\"2879\" data-end=\"3028\">Aprire o gestire un sito sotterraneo non significa semplicemente verificare che un percorso sia percorribile e accompagnare un gruppo al suo interno.<\/p>\n<p data-start=\"3030\" data-end=\"3062\">Occorre porsi decine di domande.<\/p>\n<p data-start=\"3064\" data-end=\"3639\"><strong data-start=\"3064\" data-end=\"3124\">Quali caratteristiche del sito devono essere analizzate?<\/strong><br data-start=\"3124\" data-end=\"3127\" \/><strong data-start=\"3127\" data-end=\"3179\">Come si classifica la difficolt\u00e0 di un percorso?<\/strong><br data-start=\"3179\" data-end=\"3182\" \/><strong data-start=\"3182\" data-end=\"3225\">Quali rischi devono essere considerati?<\/strong><br data-start=\"3225\" data-end=\"3228\" \/><strong data-start=\"3228\" data-end=\"3263\">Quante persone possono entrare?<\/strong><br data-start=\"3263\" data-end=\"3266\" \/><strong data-start=\"3266\" data-end=\"3306\">Come devono essere gestiti i flussi?<\/strong><br data-start=\"3306\" data-end=\"3309\" \/><strong data-start=\"3309\" data-end=\"3340\">Quali attrezzature servono?<\/strong><br data-start=\"3340\" data-end=\"3343\" \/><strong data-start=\"3343\" data-end=\"3406\">Quali procedure devono essere definite prima dell&#8217;apertura?<\/strong><br data-start=\"3406\" data-end=\"3409\" \/><strong data-start=\"3409\" data-end=\"3446\">Come si organizza un&#8217;evacuazione?<\/strong><br data-start=\"3446\" data-end=\"3449\" \/><strong data-start=\"3449\" data-end=\"3569\">Cosa accade in caso di malore, incendio, allagamento, atmosfera pericolosa, cedimento o perdita delle comunicazioni?<\/strong><br data-start=\"3569\" data-end=\"3572\" \/><strong data-start=\"3572\" data-end=\"3639\">Come si documenta tutto questo in modo coerente e verificabile?<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"3641\" data-end=\"3782\">Il SOVAS fornisce un <strong data-start=\"3662\" data-end=\"3699\">percorso metodologico strutturato<\/strong> per affrontare queste domande senza dover costruire ogni volta il sistema da zero.<\/p>\n<p data-start=\"3784\" data-end=\"3907\">Il suo valore principale \u00e8 proprio questo: <strong data-start=\"3827\" data-end=\"3906\">trasformare una serie di problemi separati in un unico processo organizzato<\/strong>.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"hi6ife\" data-start=\"3909\" data-end=\"3925\">Cosa contiene<\/h2>\n<p data-start=\"3927\" data-end=\"4135\">Il SOVAS \u00e8 un documento tecnico di oltre <strong data-start=\"3968\" data-end=\"3982\">300 pagine<\/strong>, articolato in un sistema progressivo che accompagna il gestore dall&#8217;analisi iniziale del sito fino alla gestione operativa e al miglioramento continuo.<\/p>\n<p data-start=\"4137\" data-end=\"4180\">Affronta, tra gli altri, i seguenti ambiti:<\/p>\n<ul data-start=\"4182\" data-end=\"5086\">\n<li data-section-id=\"12n2scz\" data-start=\"4182\" data-end=\"4240\">classificazione degli ambienti archeologici sotterranei;<\/li>\n<li data-section-id=\"137lox1\" data-start=\"4241\" data-end=\"4282\">organizzazione del sistema di gestione;<\/li>\n<li data-section-id=\"n04xc4\" data-start=\"4283\" data-end=\"4352\">analisi archeologica, strutturale, geologica e idrologica del sito;<\/li>\n<li data-section-id=\"kkw6kk\" data-start=\"4353\" data-end=\"4408\">analisi microclimatica e delle condizioni ambientali;<\/li>\n<li data-section-id=\"zr1oq0\" data-start=\"4409\" data-end=\"4458\">analisi e progettazione dei percorsi di visita;<\/li>\n<li data-section-id=\"1jtz5x1\" data-start=\"4459\" data-end=\"4502\">capacit\u00e0 di carico e gestione dei flussi;<\/li>\n<li data-section-id=\"ukgbyi\" data-start=\"4503\" data-end=\"4545\">individuazione e valutazione dei rischi;<\/li>\n<li data-section-id=\"1dz8t5b\" data-start=\"4546\" data-end=\"4579\">accessi, uscite e vie di esodo;<\/li>\n<li data-section-id=\"lsmogu\" data-start=\"4580\" data-end=\"4610\">illuminazione e segnaletica;<\/li>\n<li data-section-id=\"1d0gcn\" data-start=\"4611\" data-end=\"4662\">organizzazione e gestione operativa delle visite;<\/li>\n<li data-section-id=\"1nmk5nk\" data-start=\"4663\" data-end=\"4703\">dispositivi di protezione individuale;<\/li>\n<li data-section-id=\"1k2nogl\" data-start=\"4704\" data-end=\"4729\">attrezzature operative;<\/li>\n<li data-section-id=\"18ypbac\" data-start=\"4730\" data-end=\"4771\">monitoraggio delle condizioni del sito;<\/li>\n<li data-section-id=\"1k1lh2r\" data-start=\"4772\" data-end=\"4798\">gestione delle anomalie;<\/li>\n<li data-section-id=\"1ymn9eb\" data-start=\"4799\" data-end=\"4843\">pianificazione e gestione delle emergenze;<\/li>\n<li data-section-id=\"1adcwht\" data-start=\"4844\" data-end=\"4858\">evacuazione;<\/li>\n<li data-section-id=\"1u5rftt\" data-start=\"4859\" data-end=\"4881\">emergenze sanitarie;<\/li>\n<li data-section-id=\"8m0qfy\" data-start=\"4882\" data-end=\"4893\">incendio;<\/li>\n<li data-section-id=\"1gyi12r\" data-start=\"4894\" data-end=\"4924\">allagamenti e infiltrazioni;<\/li>\n<li data-section-id=\"1m9ve8k\" data-start=\"4925\" data-end=\"4948\">atmosfere pericolose;<\/li>\n<li data-section-id=\"1hywp5p\" data-start=\"4949\" data-end=\"4975\">cedimenti e instabilit\u00e0;<\/li>\n<li data-section-id=\"vfl373\" data-start=\"4976\" data-end=\"5029\">perdita delle comunicazioni e isolamento operativo;<\/li>\n<li data-section-id=\"v4r182\" data-start=\"5030\" data-end=\"5086\">registrazione delle attivit\u00e0 e miglioramento continuo.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"5088\" data-end=\"5271\">Il sistema \u00e8 costruito affinch\u00e9 ogni decisione relativa alla fruizione possa essere <strong data-start=\"5172\" data-end=\"5232\">motivata, documentata, verificata e aggiornata nel tempo<\/strong>.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"ble8kq\" data-start=\"5273\" data-end=\"5308\">Non partire da una pagina bianca<\/h2>\n<p data-start=\"5310\" data-end=\"5438\">Il SOVAS \u00e8 particolarmente utile quando si deve affrontare un nuovo progetto di apertura o valorizzazione di un ambiente ipogeo.<\/p>\n<p data-start=\"5440\" data-end=\"5550\">Invece di chiedersi ogni volta \u201cDa dove cominciamo?\u201d, lo Standard mette a disposizione una struttura logica:<\/p>\n<p data-start=\"5552\" data-end=\"5789\"><strong data-start=\"5552\" data-end=\"5789\">conoscere il sito \u2192 individuare i pericoli \u2192 valutare i rischi \u2192 progettare il percorso \u2192 definire l&#8217;organizzazione \u2192 predisporre le attrezzature \u2192 formare il personale \u2192 pianificare le emergenze \u2192 verificare e migliorare il sistema.<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"5791\" data-end=\"5924\">Questo consente di ridurre il rischio di dimenticare aspetti importanti e di costruire la documentazione secondo una logica coerente.<\/p>\n<p data-start=\"5926\" data-end=\"6149\">Il SOVAS pu\u00f2 quindi rappresentare una <strong data-start=\"5964\" data-end=\"5991\">base di lavoro concreta<\/strong> sia per chi deve avviare un nuovo progetto, sia per chi gestisce gi\u00e0 un sito sotterraneo e vuole verificare, riorganizzare o migliorare le proprie procedure.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"1lldoic\" data-start=\"6151\" data-end=\"6184\">Un approccio multidisciplinare<\/h2>\n<p data-start=\"6186\" data-end=\"6275\">La gestione degli ambienti archeologici sotterranei non appartiene a una sola disciplina.<\/p>\n<p data-start=\"6277\" data-end=\"6429\">Richiede il dialogo tra <strong data-start=\"6301\" data-end=\"6428\">archeologia, speleologia, geologia, ingegneria, sicurezza, conservazione del patrimonio e gestione della fruizione pubblica<\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"6431\" data-end=\"6471\">Il SOVAS nasce da questa consapevolezza.<\/p>\n<p data-start=\"6473\" data-end=\"6769\">Lo Standard non pretende di sostituire le competenze professionali previste dalla normativa. Al contrario, aiuta a <strong data-start=\"6588\" data-end=\"6768\">individuare quali aspetti devono essere analizzati, quali competenze possono essere necessarie e come integrare i diversi contributi all&#8217;interno di un unico sistema di gestione<\/strong>.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"1rv3bf9\" data-start=\"6771\" data-end=\"6823\">Dall&#8217;esperienza sul campo a un metodo replicabile<\/h2>\n<p data-start=\"6825\" data-end=\"6867\">Il SOVAS non nasce come esercizio teorico.<\/p>\n<p data-start=\"6869\" data-end=\"7074\">\u00c8 il risultato dell&#8217;esperienza maturata da <strong data-start=\"6912\" data-end=\"6935\">Sotterranei di Roma<\/strong> in oltre venticinque anni di esplorazione, ricerca, documentazione e accompagnamento del pubblico negli ambienti archeologici sotterranei.<\/p>\n<p data-start=\"7076\" data-end=\"7232\">Esperienze diverse, problemi reali e contesti operativi complessi sono stati progressivamente trasformati in <strong data-start=\"7185\" data-end=\"7231\">criteri, procedure e strumenti replicabili<\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"7234\" data-end=\"7344\">L&#8217;obiettivo \u00e8 mettere questa esperienza a disposizione di chi si trova oggi ad affrontare gli stessi problemi.<\/p>\n<h2 data-section-id=\"pt8r3u\" data-start=\"7346\" data-end=\"7362\">Cosa acquisti<\/h2>\n<p data-start=\"7364\" data-end=\"7533\">Con l&#8217;acquisto ricevi la <strong data-start=\"7389\" data-end=\"7511\">Versione 1.0 completa del SOVAS \u2013 Standard Operativo per la Gestione delle Visite in Ambienti Archeologici Sotterranei<\/strong>, in formato digitale.<\/p>\n<p data-start=\"7535\" data-end=\"7576\">Un riferimento tecnico da utilizzare per:<\/p>\n<p data-start=\"7578\" data-end=\"7643\"><strong data-start=\"7578\" data-end=\"7592\">progettare<\/strong>, quando un percorso deve ancora essere realizzato;<\/p>\n<p data-start=\"7645\" data-end=\"7701\"><strong data-start=\"7645\" data-end=\"7659\">verificare<\/strong>, quando un sito \u00e8 gi\u00e0 aperto al pubblico;<\/p>\n<p data-start=\"7703\" data-end=\"7762\"><strong data-start=\"7703\" data-end=\"7718\">organizzare<\/strong>, quando occorre definire ruoli e procedure;<\/p>\n<p data-start=\"7764\" data-end=\"7846\"><strong data-start=\"7764\" data-end=\"7779\">documentare<\/strong>, quando \u00e8 necessario costruire un sistema coerente e verificabile;<\/p>\n<p data-start=\"7848\" data-end=\"7931\"><strong data-start=\"7848\" data-end=\"7862\">migliorare<\/strong>, quando si vogliono individuare criticit\u00e0 e opportunit\u00e0 di sviluppo.<\/p>\n<hr data-start=\"7933\" data-end=\"7936\" \/>\n<h3 data-section-id=\"2elf43\" data-start=\"7938\" data-end=\"8030\">Smetti di progettare la gestione di un ambiente sotterraneo partendo ogni volta da zero.<\/h3>\n<p data-start=\"8032\" data-end=\"8143\"><strong data-start=\"8032\" data-end=\"8143\">Il SOVAS ti offre una struttura, un metodo e oltre venticinque anni di esperienza sul campo da cui partire.<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"8145\" data-end=\"8181\"><strong data-start=\"8145\" data-end=\"8181\">Acquista il SOVAS \u2013 Versione 1.0<\/strong><\/p>\n<hr data-start=\"8183\" data-end=\"8186\" \/>\n<h3 data-section-id=\"17tesup\" data-start=\"8188\" data-end=\"8207\">Nota importante<\/h3>\n<p data-start=\"8209\" data-end=\"8457\">Il SOVAS \u00e8 uno <strong data-start=\"8224\" data-end=\"8261\">standard operativo e metodologico<\/strong> e non sostituisce la normativa vigente, le autorizzazioni degli enti competenti, la valutazione dei rischi sito-specifica n\u00e9 le attivit\u00e0 e le responsabilit\u00e0 riservate ai professionisti abilitati.<\/p>\n<p data-start=\"8459\" data-end=\"8634\">La sua funzione \u00e8 fornire un <strong data-start=\"8488\" data-end=\"8526\">sistema strutturato di riferimento<\/strong> per organizzare, documentare e migliorare la gestione delle visite negli ambienti archeologici sotterranei.<\/p>\n<hr data-start=\"8636\" data-end=\"8639\" \/>\n<p data-start=\"8750\" data-end=\"9269\"><strong>Se vuoi informazioni contattaci tramite questa Form o telefonicamente al 328.9026.924<\/strong><\/p>\n<div data-test='contact-form'\n\t\t\tid='contact-form-64'\n\t\t\tclass='jetpack-contact-form-container '\n\t\t\tdata-wp-interactive='jetpack\/form' data-wp-context='{\"formId\":\"64\",\"formHash\":\"50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\",\"showErrors\":false,\"errors\":[],\"fields\":[],\"isMultiStep\":false,\"useAjax\":true,\"submissionData\":null,\"formattedSubmissionData\":[],\"submissionSuccess\":false,\"submissionError\":null,\"elementId\":\"jp-form-50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\",\"isSingleInputForm\":false,\"isForcedHorizontal\":false,\"conditionalLogic\":[]}'\n\t\t\tdata-wp-on--focusin=\"actions.trackFirstInteraction\"\n\t\t\tdata-wp-watch--scroll-to-wrapper=\"callbacks.scrollToWrapper\"\n\t\t>\n<div class=\"contact-form-submission contact-form-ajax-submission\" data-wp-bind--aria-hidden=\"state.isSuccessMessageAriaHidden\" data-wp-class--submission-success=\"context.submissionSuccess\" id=\"contact-form-success-50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\" tabindex=\"-1\" aria-labelledby=\"contact-form-success-header-50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\"><p class=\"go-back-message\"><a class=\"link\" role=\"button\" tabindex=\"0\" data-wp-on--click=\"actions.goBack\" href=\"\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/64\">\u2190 Precedente<\/a><\/p><h4 data-wp-bind--aria-hidden=\"state.isSuccessMessageAriaHidden\" id=\"contact-form-success-header-50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\">Grazie per la risposta. \u2728<\/h4>\n\n<template data-wp-each--submission=\"context.formattedSubmissionData\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"jetpack_forms_contact-form-success-summary\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-name-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-type-icon\" data-wp-watch=\"callbacks.watchFieldTypeIcon\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-name\" data-wp-text=\"context.submission.label\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.label\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-value\" data-wp-text=\"context.submission.value\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.showPlainValue\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<a class=\"field-url\" data-wp-bind--href=\"context.submission.url\" data-wp-text=\"context.submission.value\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.url\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><\/a>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-rating\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.rating\" data-wp-watch=\"callbacks.watchRatingIcons\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-images\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.images\">\n\t\t\t\t\t\t\t<template data-wp-each--image=\"context.submission.images\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-image-option\" data-wp-class--is-empty=\"!context.image.src\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"field-image-option__image\" data-wp-class--is-empty=\"!context.image.src\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img alt=\"\" data-wp-bind--src=\"context.image.src\" data-wp-bind--hidden=\"!context.image.src\" \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"data:image\/gif;base64,R0lGODlhAQABAAD\/ACwAAAAAAQABAAACADs=\" data-wp-bind--hidden=\"context.image.src\" \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-image-option__label-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"field-image-option__label-code\" data-wp-text=\"context.image.letterCode\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"field-image-option__label\" data-wp-text=\"context.image.label\" data-wp-bind--hidden=\"!context.image.label\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/template>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-files\" data-wp-bind--hidden=\"!context.submission.files\">\n\t\t\t\t\t\t\t<template data-wp-each--file=\"context.submission.files\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-file\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"field-file__thumbnail\" data-wp-style--background-image=\"context.file.previewUrl\" data-wp-style--mask-image=\"context.file.iconUrl\" data-wp-bind--hidden=\"!context.file.hasPreview\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<svg class=\"field-file__icon\" data-wp-bind--hidden=\"context.file.hasPreview\" width=\"20\" height=\"20\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<path d=\"M14 2H6C4.9 2 4 2.9 4 4V20C4 21.1 4.89 22 5.99 22H18C19.1 22 20 21.1 20 20V8L14 2ZM18 20H6V4H13V9H18V20Z\" fill=\"currentColor\"\/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"field-file__name\" data-wp-text=\"context.file.name\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"field-file__size\" data-wp-text=\"context.file.size\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/template>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/template><\/div><form action='https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/'\n\t\t\t\tid='jp-form-50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788'\n\t\t\t\tmethod='post'\n\t\t\t\tclass='contact-form commentsblock jetpack-contact-form__form has-no-jetpack-form-layout' aria-label=\"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei\"\n\t\t\t\tdata-wp-on--submit=\"actions.onFormSubmit\"\n\t\t\t\tdata-wp-on--reset=\"actions.onFormReset\"\n\t\t\t\tdata-wp-class--submission-success=\"context.submissionSuccess\"\n\t\t\t\tdata-wp-class--is-first-step=\"state.isFirstStep\"\n\t\t\t\tdata-wp-class--is-last-step=\"state.isLastStep\"\n\t\t\t\tdata-wp-class--is-ajax-form=\"context.useAjax\"\n\t\t\t\tnovalidate >\n<input type='hidden' name='jetpack_contact_form_jwt' value='eyJ0eXAiOiJKV1QiLCJhbGciOiJIUzI1NiJ9.eyJlbmNyeXB0ZWRfYXR0cmlidXRlcyI6IlpZSEtvdU9tQUdKakFYVDNwNXBHcjhhYUxpTWhiN0h3U1ZrWlVaVzJqM2hYWmZlakg2dldra0RDNXpKeGVCYkQyNnBmOVRYb0pndEtjd0RVU1FPcVRCTWRxbks1MG1ESFY5S1BjbWhFVUJYWlZLREhFZ2JVdzFDTGYyRVAvV1huakpxbU93Tms1Z3Rmbnk1YU00blAzWGJ5QkZETDNhcUhudzVrWEtPbndSekFCdWU0cXFYd3VFZ3NuN01HQ2l0eVk4VVVjakZ5SGxnQklEVUp2azN5LzVEZnBmTkU4c3FpK0pCcEE0S1VSL1dFc28rOG1BVG4yZUgyaE9jbWEyWE9xbjJkalgwVkg2eVo3enNVZnU1TDFWSGlkS3VpRXVJZnJPU1RCSHFHQ1dpazBoM0FaS1JGTVIrWjViVDJRc0FhSCtsZkpnTEhDT2lWOC9IWUw2U3o3TjJJa3d5K3dmakUwM1o3eFdvSllWWnpDdHgxUS9tK0IwNHoyZG1lTEVXU1E3N0w1dExXME9walJnMCtManB3Qll5cmZ0TkJjT0pqMGxkOUxmZThJT1pNemNzUnEzcjNoeWt0SUlMQ1JKdlVxQ2RmbHJwYlNRbFFIZ3FCK1RyRTFaOEFabjNlZHBqQms2b0ZDdkJCL216eDRjKzc3V3d2N2IyckZjRDU4ck5QbDNYbGtLSkZ5SUVFZ1BhTmhpakpEdFNTSnhPb2FzL3hObHd1WXVkdWRuc3lOMFZhYUs2MzE1WnVXMEhCR2xudVBmcko1TFQxTWt0ZUNTZ0x5N2JWeVFueWp5VThEMXN6c3I0Vkdva0RUcDBkTW8yNVVoSmVudVIxZXlCODcwbmZlRjliTUxCc3RScUZaQ3FycExHYVdLRTNYVEhpQyt0WkJVQzZTdXVPcWYrdXRJSEZvdktwdlRkSTYwbVpBbUNycU1KOXRzcXFiRFZhVDYxZHhnbzJtV2pGaGRwTFZxOHRQNTNaUUxHZExJY0ZicVAyaS8vMDFDMUQvUDN6U2trVXY1M1hYc3VicVZNSmYzWmdmVHY0R0pwdWo1ckIwRUpYK3ErWkpwd2drbFY1bmZEenJBTmJUQTBDa1VJOE5uZWhSSFg3dU10K1o1dm12RlZOTTVQbkZaZjNKMHhsNVBQQzh2WGhIU1RjZmc4SFl3T0kwT0JsNzRkQm9nWlRsd0orWU5ucTk1R3BCbktlNGRsSzdvcmo2SlltWld3Yzl3Z1ZqeDNxS0dGN2tJY3BSbEk2c1M3OGowbEJ1NHZkc0M4Zml6aVI4YStKVWJzK2k5Ry94NitHUjhRNER3TT0iLCJjb250ZW50IjoiW2NvbnRhY3QtZmllbGQgbGFiZWw9XCJOb21lXCIgdHlwZT1cIm5hbWVcIiByZXF1aXJlZD1cIjFcIl1bY29udGFjdC1maWVsZCBsYWJlbD1cIkVtYWlsXCIgdHlwZT1cImVtYWlsXCIgcmVxdWlyZWQ9XCIxXCJdW2NvbnRhY3QtZmllbGQgbGFiZWw9XCJNZXNzYWdnaW9cIiB0eXBlPVwidGV4dGFyZWFcIl0iLCJoYXNoIjoiNTBjYzdkNzE4NWUyMDI2YTUyNWUwMDViMmRkYWFlNjEzYjRmYzc4OCIsInNvdXJjZSI6eyJlbnRyeV90aXRsZSI6IlN0YW5kYXJkIE9wZXJhdGl2byBHZXN0aW9uZSBWaXNpdGUgQW1iaWVudGkgQXJjaGVvbG9naWNpIFNvdHRlcnJhbmVpIiwiZW50cnlfcGFnZSI6MSwic291cmNlX2lkIjo2NCwic291cmNlX3R5cGUiOiJzaW5nbGUiLCJyZXF1ZXN0X3VybCI6Imh0dHBzOi8vYXJjaGVvbG9naWFzb3R0ZXJyYW5lYS5jb20vd3AtanNvbi93cC92Mi9wcm9kdWN0LzY0In0sInZlcnNpb24iOjIsImNpcGhlciI6ImFlcy0yNTYtZ2NtIn0.jOFEYBuE_hZ6SnA3TMITwB5nK1AgyWvGfgT_cosLmfA' \/>\n<input type='hidden' name='jetpack_form_fill_duration' value='' \/>\n\n<div style=\"\"  data-wp-interactive=\"jetpack\/form\" data-wp-context='{\"fieldId\":\"g64-nome\",\"fieldType\":\"name\",\"fieldLabel\":\"Nome\",\"fieldValue\":\"\",\"fieldPlaceholder\":\"\",\"fieldIsRequired\":\"1\",\"fieldErrorMessage\":\"\",\"fieldExtra\":[],\"formHash\":\"50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\"}'  class='grunion-field-name-wrap grunion-field-wrap'  data-jp-field-id='g64-nome' data-jp-visibility-root='g64-nome' data-wp-class--jetpack-field--conditionally-hidden=\"state.isFieldHidden\" data-wp-watch--conditional-focus=\"callbacks.manageConditionalFocus\" data-wp-init='callbacks.initializeField' data-wp-on--jetpack-form-reset='callbacks.initializeField' >\n<label\n\t\t\t\tfor='g64-nome' class=\"grunion-field-label name\" >Nome<span class=\"grunion-label-required\" aria-hidden=\"true\">(obbligatorio)<\/span><\/label>\n<input\n\t\t\t\t\ttype='text'\n\t\t\t\t\tname='g64-nome'\n\t\t\t\t\tid='g64-nome'\n\t\t\t\t\tvalue=''\n\n\t\t\t\t\tdata-wp-bind--aria-invalid='state.fieldAriaInvalid'\n\t\t\t\t\tdata-wp-bind--value='state.getFieldValue'\n\t\t\t\t\taria-describedby='g64-nome-text-error-message'\n\t\t\t\t\tdata-wp-on--input='actions.onFieldChange'\n\t\t\t\t\tdata-wp-on--blur='actions.onFieldBlur'\n\t\t\t\t\tdata-wp-class--has-value='state.hasFieldValue'\n\n\t\t\t\t\tclass='name  grunion-field' \n\t\t\t\t\trequired='true' aria-required='true'  \/>\n \n\t\t\t<div id=\"g64-nome-text-error\" class=\"contact-form__input-error\" data-wp-class--has-errors=\"state.fieldHasErrors\">\n\t\t\t\t<span class=\"contact-form__warning-icon\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<svg width=\"16\" height=\"16\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\">\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M8.50015 11.6402H7.50015V10.6402H8.50015V11.6402Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M7.50015 9.64018H8.50015V6.30684H7.50015V9.64018Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path fill-rule=\"evenodd\" clip-rule=\"evenodd\" d=\"M6.98331 3.0947C7.42933 2.30177 8.57096 2.30177 9.01698 3.09469L13.8771 11.7349C14.3145 12.5126 13.7525 13.4735 12.8602 13.4735H3.14004C2.24774 13.4735 1.68575 12.5126 2.12321 11.7349L6.98331 3.0947ZM8.14541 3.58496C8.08169 3.47168 7.9186 3.47168 7.85488 3.58496L2.99478 12.2251C2.93229 12.3362 3.01257 12.4735 3.14004 12.4735H12.8602C12.9877 12.4735 13.068 12.3362 13.0055 12.2251L8.14541 3.58496Z\" \/>\n\t\t\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span data-wp-text=\"state.errorMessage\" id=\"g64-nome-text-error-message\"><\/span>\n\t\t\t<\/div> \n\t<\/div>\n\n<div style=\"\"  data-wp-interactive=\"jetpack\/form\" data-wp-context='{\"fieldId\":\"g64-email\",\"fieldType\":\"email\",\"fieldLabel\":\"Email\",\"fieldValue\":\"\",\"fieldPlaceholder\":\"\",\"fieldIsRequired\":\"1\",\"fieldErrorMessage\":\"\",\"fieldExtra\":[],\"formHash\":\"50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\"}'  class='grunion-field-email-wrap grunion-field-wrap'  data-jp-field-id='g64-email' data-jp-visibility-root='g64-email' data-wp-class--jetpack-field--conditionally-hidden=\"state.isFieldHidden\" data-wp-watch--conditional-focus=\"callbacks.manageConditionalFocus\" data-wp-init='callbacks.initializeField' data-wp-on--jetpack-form-reset='callbacks.initializeField' >\n<label\n\t\t\t\tfor='g64-email' class=\"grunion-field-label email\" >Email<span class=\"grunion-label-required\" aria-hidden=\"true\">(obbligatorio)<\/span><\/label>\n<input\n\t\t\t\t\ttype='email'\n\t\t\t\t\tname='g64-email'\n\t\t\t\t\tid='g64-email'\n\t\t\t\t\tvalue=''\n\n\t\t\t\t\tdata-wp-bind--aria-invalid='state.fieldAriaInvalid'\n\t\t\t\t\tdata-wp-bind--value='state.getFieldValue'\n\t\t\t\t\taria-describedby='g64-email-email-error-message'\n\t\t\t\t\tdata-wp-on--input='actions.onFieldChange'\n\t\t\t\t\tdata-wp-on--blur='actions.onFieldBlur'\n\t\t\t\t\tdata-wp-class--has-value='state.hasFieldValue'\n\n\t\t\t\t\tclass='email  grunion-field' \n\t\t\t\t\trequired='true' aria-required='true'  \/>\n \n\t\t\t<div id=\"g64-email-email-error\" class=\"contact-form__input-error\" data-wp-class--has-errors=\"state.fieldHasErrors\">\n\t\t\t\t<span class=\"contact-form__warning-icon\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<svg width=\"16\" height=\"16\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\">\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M8.50015 11.6402H7.50015V10.6402H8.50015V11.6402Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M7.50015 9.64018H8.50015V6.30684H7.50015V9.64018Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path fill-rule=\"evenodd\" clip-rule=\"evenodd\" d=\"M6.98331 3.0947C7.42933 2.30177 8.57096 2.30177 9.01698 3.09469L13.8771 11.7349C14.3145 12.5126 13.7525 13.4735 12.8602 13.4735H3.14004C2.24774 13.4735 1.68575 12.5126 2.12321 11.7349L6.98331 3.0947ZM8.14541 3.58496C8.08169 3.47168 7.9186 3.47168 7.85488 3.58496L2.99478 12.2251C2.93229 12.3362 3.01257 12.4735 3.14004 12.4735H12.8602C12.9877 12.4735 13.068 12.3362 13.0055 12.2251L8.14541 3.58496Z\" \/>\n\t\t\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span data-wp-text=\"state.errorMessage\" id=\"g64-email-email-error-message\"><\/span>\n\t\t\t<\/div> \n\t<\/div>\n\n<div style=\"\"  data-wp-interactive=\"jetpack\/form\" data-wp-context='{\"fieldId\":\"g64-messaggio\",\"fieldType\":\"textarea\",\"fieldLabel\":\"Messaggio\",\"fieldValue\":\"\",\"fieldPlaceholder\":\"\",\"fieldIsRequired\":\"\",\"fieldErrorMessage\":\"\",\"fieldExtra\":[],\"formHash\":\"50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788\"}'  class='grunion-field-textarea-wrap grunion-field-wrap'  data-jp-field-id='g64-messaggio' data-jp-visibility-root='g64-messaggio' data-wp-class--jetpack-field--conditionally-hidden=\"state.isFieldHidden\" data-wp-watch--conditional-focus=\"callbacks.manageConditionalFocus\" data-wp-init='callbacks.initializeField' data-wp-on--jetpack-form-reset='callbacks.initializeField' >\n<label\n\t\t\t\tfor='contact-form-comment-g64-messaggio' class=\"grunion-field-label textarea\" >Messaggio<\/label>\n<textarea\n\t\t                style=''\n\t\t                name='g64-messaggio'\n\t\t                id='contact-form-comment-g64-messaggio'\n\t\t                rows='20'\n\t\t\t\t\t\tdata-wp-text='state.getFieldValue'\n\t\t\t\t\t\tdata-wp-on--input='actions.onFieldChange'\n\t\t\t\t\t\tdata-wp-on--blur='actions.onFieldBlur'\n\t\t\t\t\t\tdata-wp-class--has-value='state.hasFieldValue'\n\t\t\t\t\t\taria-describedby='g64-messaggio-textarea-error-message'\n\t\t\t\t\t\tdata-wp-bind--aria-invalid='state.fieldAriaInvalid'\n\t\t\t\t\t\tclass='textarea  grunion-field'  ><\/textarea>\n \n\t\t\t<div id=\"g64-messaggio-textarea-error\" class=\"contact-form__input-error\" data-wp-class--has-errors=\"state.fieldHasErrors\">\n\t\t\t\t<span class=\"contact-form__warning-icon\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<svg width=\"16\" height=\"16\" viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\">\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M8.50015 11.6402H7.50015V10.6402H8.50015V11.6402Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path d=\"M7.50015 9.64018H8.50015V6.30684H7.50015V9.64018Z\" \/>\n\t\t\t\t\t\t<path fill-rule=\"evenodd\" clip-rule=\"evenodd\" d=\"M6.98331 3.0947C7.42933 2.30177 8.57096 2.30177 9.01698 3.09469L13.8771 11.7349C14.3145 12.5126 13.7525 13.4735 12.8602 13.4735H3.14004C2.24774 13.4735 1.68575 12.5126 2.12321 11.7349L6.98331 3.0947ZM8.14541 3.58496C8.08169 3.47168 7.9186 3.47168 7.85488 3.58496L2.99478 12.2251C2.93229 12.3362 3.01257 12.4735 3.14004 12.4735H12.8602C12.9877 12.4735 13.068 12.3362 13.0055 12.2251L8.14541 3.58496Z\" \/>\n\t\t\t\t\t<\/svg>\n\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<span data-wp-text=\"state.errorMessage\" id=\"g64-messaggio-textarea-error-message\"><\/span>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<p class='contact-submit'>\n<div class=\"contact-form__error\" data-wp-class--show-errors=\"state.showFormErrors\"><span class=\"contact-form__warning-icon\" aria-hidden=\"true\"><i><\/i><\/span><span class=\"contact-form__error-message\" tabindex=\"-1\" data-wp-watch=\"callbacks.focusOnValidationError\" data-wp-text=\"state.getFormErrorMessage\"><\/span><ul aria-label=\"Errori del modulo\">\n\t\t\t\t<template data-wp-each=\"state.getErrorList\" data-wp-key=\"context.item.id\">\n\t\t\t\t\t<li><a data-wp-bind--href=\"context.item.anchor\" data-wp-on--click=\"actions.scrollIntoView\" data-wp-text=\"context.item.label\"><\/a><\/li>\n\t\t\t\t<\/template>\n\t\t\t\t<\/ul><\/div><div class=\"contact-form__error\" data-wp-class--show-errors=\"state.showSubmissionError\" data-wp-text=\"context.submissionError\" tabindex=\"-1\" data-wp-watch=\"callbacks.focusOnSubmissionError\"><\/div>\t\t<button type='submit' class='pushbutton-wide'>Invia<\/button>\t\t<input type='hidden' name='contact-form-id' value='64' \/>\n\t\t<input type='hidden' name='action' value='grunion-contact-form' \/>\n\t\t<input type='hidden' name='contact-form-hash' value='50cc7d7185e2026a525e005b2ddaae613b4fc788' \/>\n\t<\/p>\n<\/form>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"PDq2pG_selectionAnchorContainer\" data-start=\"0\" data-end=\"228\">Il <strong data-start=\"3\" data-end=\"99\">SOVAS \u2013 Standard Operativo per la Gestione delle Visite in Ambienti Archeologici Sotterranei<\/strong> \u00e8 un sistema metodologico completo dedicato alla progettazione, organizzazione e gestione della fruizione degli ambienti ipogei.<\/p>\n<p data-start=\"230\" data-end=\"468\">Nato da oltre <strong data-start=\"244\" data-end=\"279\">25 anni di esperienza sul campo<\/strong>, affronta in modo organico l\u2019analisi del sito, la valutazione dei rischi, la progettazione dei percorsi, la gestione dei visitatori, le attrezzature, le procedure operative e le emergenze.<\/p>\n<p data-start=\"470\" data-end=\"696\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\"><strong data-start=\"470\" data-end=\"534\">Oltre 300 pagine di metodo, esperienza e strumenti operativi<\/strong> per enti, professionisti e organizzazioni che vogliono progettare o migliorare la gestione di un sito archeologico sotterraneo, senza partire ogni volta da zero.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":68,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[25],"product_tag":[33,63,62,60,61],"class_list":["post-64","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-manuali-professionali","product_tag-archeologia-sotterranea","product_tag-gestione-siti-archeologici","product_tag-sicurezza-visite","product_tag-sovas","product_tag-standard-operativo","first","instock","downloadable","taxable","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Archeologia Sotterranea\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/sotterraneidiroma\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-23T11:59:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/SOVAS-Quadro-1024x1024.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/\",\"name\":\"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/SOVAS-Quadro.png\",\"datePublished\":\"2026-07-15T14:19:42+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-23T11:59:36+00:00\",\"description\":\"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/SOVAS-Quadro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/SOVAS-Quadro.png\",\"width\":1254,\"height\":1254},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/prodotto\\\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shop\",\"item\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/index.php\\\/negozio\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/\",\"name\":\"Archeologia Sotterranea\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#organization\",\"name\":\"Sotterranei di Roma\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/Solo-anfora-trasparente.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/Solo-anfora-trasparente.png\",\"width\":790,\"height\":990,\"caption\":\"Sotterranei di Roma\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/archeologiasotterranea.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/sotterraneidiroma\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea","description":"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea","og_description":"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.","og_url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/","og_site_name":"Archeologia Sotterranea","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/sotterraneidiroma","article_modified_time":"2026-07-23T11:59:36+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1024,"url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/SOVAS-Quadro-1024x1024.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Tempo di lettura stimato":"6 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/","url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/","name":"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei - Archeologia Sotterranea","isPartOf":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/SOVAS-Quadro.png","datePublished":"2026-07-15T14:19:42+00:00","dateModified":"2026-07-23T11:59:36+00:00","description":"Scopri il SOVAS, lo standard operativo per progettare e gestire in sicurezza le visite negli ambienti archeologici sotterranei. Oltre 25 anni di esperienza.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/#primaryimage","url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/SOVAS-Quadro.png","contentUrl":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/SOVAS-Quadro.png","width":1254,"height":1254},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/prodotto\/sovas-standard-operativo-per-la-gestione-delle-visite-in-ambienti-archeologici-sotterranei\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shop","item":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/negozio\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Standard Operativo Gestione Visite Ambienti Archeologici Sotterranei"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#website","url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/","name":"Archeologia Sotterranea","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#organization","name":"Sotterranei di Roma","url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Solo-anfora-trasparente.png","contentUrl":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Solo-anfora-trasparente.png","width":790,"height":990,"caption":"Sotterranei di Roma"},"image":{"@id":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/sotterraneidiroma"]}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product\/64","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=64"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=64"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archeologiasotterranea.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}